اما اين نسبت ناروا در روح بلند موسى ع اثرى نگذاشت و هم چنان خط اصلى توحيد را از طريق آثار خدا در پهنه آفرينش ، در آفاق و انفس ، ادامه داد و « گفت : او پروردگار مشرق و مغرب و آنچه در ميان اين دو است مىباشد اگر شما عقل و انديشه خود را به كار مىگرفتيد » ( * ( قالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَما بَيْنَهُما إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ ) * ) . اگر تو در محدوده كوچكى به نام مصر ، يك حكومت ظاهرى دارى ، حكومت واقعى پروردگار من تمام شرق و غرب جهان و هر چه ميان آنها است در بر گرفته ، و آثارش در همه جا در جبين موجودات مىدرخشد ، اصولا همين طلوع و غروب خورشيد در خاور و باختر ، و نظامى كه بر آن حاكم است ، خود نشانه اى از عظمت او است ، اما عيب كار اينجا است كه شما تعقل نمىكنيد و اصلا عادت به انديشيدن نداريد ( توجه داشته باشيد كه جمله * ( إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ ) * اشاره به همين است كه شما اگر برنامه تعقل در گذشته و حال در زندگانيتان بود اين حقيقت را درك مىكرديد ) . در واقع موسى ع نسبت جنون را به طرز زيبايى پاسخ گفت كه من ديوانه نيستم ، ديوانه و بى عقل كسى است كه اين همه آثار پروردگار را نمىبيند ، و اين همه نقش عجب كه بر در و ديوار وجود است هر كه فكرت نكند نقش بود بر ديوار ! درست است كه موسى ع نخستين بار اشاره به تدبير آسمانها و زمين كرد ولى از آنجا كه آسمان بسيار بالا است و زمين ، بسيار اسرارآميز ، لذا در آخرين مرحله انگشت روى نقطه اى گذاشت كه هيچكس را ياراى انكار آن نيست ، و انسان همه روز با آن سر و كار دارد ، و آن نظام طلوع و غروب آفتاب و برنامه دقيقى كه در آن وجود دارد ، و احدى نمىتواند ادعا كند من تنظيم كننده آنم . تعبير به « * ( ما بَيْنَهُما ) * » ( آنچه ميان اين دو است ) اشاره به وحدت و ارتباط در ميان شرق و غرب است همانگونه كه اين تعبير در مورد آسمانها و زمين نيز چنين بود ، و در مورد * ( رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبائِكُمُ الأَوَّلِينَ ) * نيز ارتباط و وحدت نسلها را